www.penkhao.com
เครือข่ายปกป้องแม่น้ำกก–สาย-รวก–โขง เรียกร้องรัฐบาลทบทวน TOR ไทย–เมียนมา ชี้เนื้อหายังไม่พาไปสู่การแก้ปัญหาสารพิษข้ามแดน เตรียมยื่นหนังสือกงสุลเมียนมา 3 ส.ค.นี้
วันที่ 2 สิงหาคม 2569 ที่คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เครือข่ายปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง พร้อมด้วยนักวิชาการและภาคประชาสังคม ร่วมแถลงจุดยืนเรียกร้องให้รัฐบาลไทยทบทวนร่างข้อกำหนดการดำเนินงาน (TOR) ความร่วมมือไทย–เมียนมาในการแก้ไขปัญหาสารโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำชายแดนและแม่น้ำข้ามแดน ก่อนเสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีวันที่ 4 สิงหาคม และกำหนดลงนามร่วมกันในวันที่ 6 สิงหาคม 2569 โดยเห็นว่าร่าง TOR ยังไม่ตอบโจทย์การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และอาจทำให้การแก้ไขปัญหาถูกจำกัดในอนาคต
นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว กลุ่มรักษ์เชียงของ กล่าวว่า หากความร่วมมือระหว่างไทยกับเมียนมามีความโปร่งใสและมีเป้าหมายแก้ปัญหาอย่างแท้จริงก็ถือเป็นเรื่องดี แต่เมื่อพิจารณาเนื้อหาร่าง TOR กลับไม่เห็นแนวทางที่จะนำไปสู่การแก้ไขปัญหา พร้อมระบุว่า TOR ฉบับนี้เปรียบเสมือน “กับดัก” ที่อาจทำให้รัฐบาลใช้เป็นเครื่องมือยืดเวลาการแก้ปัญหา ลดแรงกดดันจากภาคประชาชน และปิดโอกาสในการผลักดันมาตรการที่เข้มข้นกว่าเดิม จึงเรียกร้องให้รัฐบาลชะลอหรือเลื่อนการลงนามออกไป หากยังไม่มีการปรับปรุงเนื้อหาให้สามารถแก้ปัญหาได้จริง
ด้าน อ.อริศรา เหล็กคำ สำนักวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กล่าวว่า จุดที่น่ากังวลที่สุดคือ TOR กำหนดให้แต่ละประเทศตรวจคุณภาพน้ำแยกกัน ก่อนนำผลมาจัดทำรายงานร่วม ซึ่งอาจทำให้วิธีการเก็บตัวอย่าง จุดตรวจ และมาตรฐานการประเมินผลแตกต่างกัน ส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของข้อมูล นอกจากนี้ เนื้อหายังมุ่งเพียงการตรวจวัดคุณภาพน้ำ โดยไม่ได้กำหนดมาตรการหรือแผนปฏิบัติที่ชัดเจน หากพบการปนเปื้อนจะดำเนินการแก้ไขอย่างไร
อ.ดร.เนรมิตร จิตรรักษา คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย มองว่า TOR ฉบับนี้มีขอบเขตแคบเกินไป เพราะมุ่งเน้นเพียงการตรวจวัดและยอมรับผลการตรวจร่วมกัน แต่ไม่ได้กล่าวถึงต้นตอของปัญหา เช่น กิจกรรมเหมืองแร่และแหล่งกำเนิดมลพิษข้ามพรมแดน จึงเสนอให้รัฐบาลไทย “ถอยหนึ่งก้าว” โดยเปลี่ยนจากการเร่งลงนาม TOR มาเป็นการจัดทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) เพื่อแสดงเจตนารมณ์ร่วมของทั้งสองประเทศ ก่อนพัฒนาไปสู่ข้อตกลงที่ครอบคลุมการแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม
ขณะที่ ดร.เกียรติคุณ จันแก่น ประธานสมัชชาเชียงรายล้านนาแห่งความสุขและสภาองค์กรชุมชน กล่าวว่า สิ่งที่ภาคประชาชนคาดหวังคือ TOR ที่นำไปสู่การแก้ปัญหาได้จริง เพราะเป้าหมายสูงสุดคือการทำให้ประชาชนได้ใช้น้ำที่สะอาดและปลอดภัยอีกครั้ง พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลรับฟังเสียงของประชาชนผู้ได้รับผลกระทบ และให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหามากกว่าการเร่งลงนามข้อตกลง
ปิดท้าย อ.ดร.สืบสกุล กิจนุกร สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชิญชวนประชาชนร่วมยื่นหนังสือต่อรัฐบาลเมียนมาที่หน้าสถานกงสุลเมียนมา จังหวัดเชียงใหม่ ในวันที่ 3 สิงหาคม เพื่อสะท้อนข้อเรียกร้องให้เร่งแก้ไขปัญหามลพิษจากกิจกรรมเหมืองแร่อย่างจริงจัง พร้อมย้ำว่าปัญหาสารพิษในลุ่มน้ำไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะประชาชนไทย แต่ยังกระทบต่อประชาชนทุกชาติพันธุ์ในเมียนมาที่อาศัยอยู่ในลุ่มน้ำเดียวกัน จึงควรร่วมกันแก้ไขในฐานะผู้ใช้ทรัพยากรน้ำร่วมกัน
#เครือข่ายปกป้องแม่น้ำกกรวกโขง #แม่น้ำกก #แม่น้ำรวก #แม่น้ำโขง #สารโลหะหนัก #มลพิษข้ามพรมแดน #ทบทวนTOR #สิ่งแวดล้อม #ข่าวเชียงราย #เป็นข่าว