ปลัดกระทรวงสาธารณสุขลงพื้นที่แม่สาย ติดตามปัญหาสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำกก–สาย–รวก–โขง เผยยังไม่พบผู้ป่วยที่ยืนยันว่าได้รับพิษสารหนูจากสิ่งแวดล้อม หลังตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยย้อนหลัง 10 ปี พร้อมเตรียมตรวจปัสสาวะประชาชนกลุ่มเสี่ยง ด้านโรงพยาบาลแม่สายวางระบบคัดกรองและส่งตรวจยืนยัน ขณะที่เกษตรกรบ้านสันมะนะยังจำเป็นต้องใช้น้ำแม่น้ำสายปลูกผักบุ้งแก้ว แม้กังวลสารปนเปื้อนและผลผลิตถูกปฏิเสธจากตลาด เรียกร้องรัฐเร่งตรวจน้ำ ดิน พืชผัก จัดหาแหล่งน้ำสะอาดและแก้ปัญหาที่ต้นเหตุข้ามพรมแดน
เชียงราย – 20 พฤศจิกายน 2569 สถานการณ์สารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ยังคงสร้างความวิตกกังวลให้กับประชาชนในจังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอแม่สาย ซึ่งมีพรมแดนติดกับเมืองท่าขี้เหล็ก ประเทศเมียนมา หลังมีรายงานตรวจพบสารหนูในแหล่งน้ำเกินค่ามาตรฐาน ส่งผลให้ประชาชนเกิดความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของน้ำอุปโภคบริโภค สุขภาพ และผลผลิตทางการเกษตร
แม้หน่วยงานสาธารณสุขยืนยันว่าจากข้อมูลเฝ้าระวังยังไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเกิดพิษสารหนูจากสิ่งแวดล้อม แต่ประชาชนที่ต้องพึ่งพาแม่น้ำสายในการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะเกษตรกรที่ใช้น้ำเพื่อการเพาะปลูก ยังคงเผชิญความเสี่ยงและความไม่แน่นอนด้านรายได้
ปลัด สธ.ลงพื้นที่แม่สาย ยืนยันยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนูจากสิ่งแวดล้อม
นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข พร้อมคณะผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายเพื่อติดตามสถานการณ์สารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง โดยเข้ารับฟังรายงานสถานการณ์และมาตรการเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน ณ ห้องประชุมโรงพยาบาลแม่สาย

ในการประชุมมีนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย นพ.เอกชัย คำลือ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย นพ.ศุภเลิศ เนตรสุวรรณ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลแม่สาย พร้อมผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมรายงานข้อมูลและหารือแนวทางรับมือสถานการณ์
นพ.สมฤกษ์ เปิดเผยว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขได้สั่งการให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุข พร้อมด้วยอธิบดีกรมควบคุมโรค อธิบดีกรมอนามัย และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ลงพื้นที่รับทราบข้อมูลและประเมินสถานการณ์ เพื่อสนับสนุนจังหวัดเชียงรายในการแก้ไขปัญหาผลกระทบต่อสุขภาพจากสารหนูปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม
จากข้อมูลที่ได้รับรายงานจนถึงขณะนี้ ยังไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันว่าเกิดอาการเจ็บป่วยจากการได้รับสารหนูในสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ กระทรวงสาธารณสุขยังได้ตรวจสอบประวัติผู้ป่วยในจังหวัดเชียงรายย้อนหลังเป็นระยะเวลา 10 ปี เพื่อค้นหาผู้ป่วยที่อาจมีอาการเกี่ยวข้องกับพิษสารหนู แต่จากข้อมูลที่ตรวจสอบยังไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันว่ามีสาเหตุจากสารหนูในสิ่งแวดล้อมเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม กระทรวงสาธารณสุขจะสนับสนุนการตรวจปัสสาวะประชาชนกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะผู้ที่มีโอกาสสัมผัสหรือได้รับสารหนูจากสิ่งแวดล้อม เพื่อประเมินระดับการได้รับสารหนูในร่างกาย หากพบผู้ที่มีค่าผิดปกติหรือมีความเสี่ยงสูง จะมีทีมแพทย์ให้คำปรึกษา ประเมินสุขภาพ และกำหนดแนวทางดูแลรักษาตามความเหมาะสม
การดำเนินการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อลดความวิตกกังวลของประชาชน และเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพในพื้นที่เสี่ยงอย่างต่อเนื่อง

โรงพยาบาลแม่สายเตรียมระบบคัดกรองผู้ป่วยต้องสงสัย ส่งตรวจปัสสาวะยืนยัน
ด้าน นพ.ศุภเลิศ เนตรสุวรรณ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลแม่สาย เปิดเผยเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ว่า จากการเฝ้าระวังและตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยที่เข้ารับบริการในโรงพยาบาลแม่สาย ยังไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเกิดพิษสารหนูจากการสัมผัสหรือบริโภคน้ำที่มีสารปนเปื้อนจากแม่น้ำสาย
อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลได้เตรียมแนวทางคัดกรองและดูแลผู้ป่วยต้องสงสัยไว้แล้ว หากพบผู้ที่มีอาการเข้าข่ายได้รับสารหนูในปริมาณมาก แพทย์จะซักประวัติอย่างละเอียด โดยเฉพาะประวัติการสัมผัสแหล่งน้ำ การประกอบอาชีพ การบริโภคอาหารและน้ำ รวมถึงปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ก่อนพิจารณาเก็บตัวอย่างปัสสาวะส่งตรวจวิเคราะห์ที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เชียงราย เพื่อประกอบการวินิจฉัย
นพ.ศุภเลิศ อธิบายว่า สารหนูสามารถพบได้ทั้งจากแหล่งธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ รวมถึงอาจสะสมในดิน ตะกอน และสิ่งมีชีวิตบางชนิด โดยระดับความเสี่ยงต่อสุขภาพขึ้นอยู่กับชนิดของสารหนู ปริมาณที่ได้รับ ช่องทางการรับสัมผัส และระยะเวลาที่ได้รับสาร
สำหรับอาการที่อาจพบในผู้ได้รับสารหนูในปริมาณมาก ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน และความผิดปกติอื่น ๆ ขณะที่การสัมผัสสารหนูต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจสัมพันธ์กับความผิดปกติของผิวหนังและผลกระทบต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกาย ทั้งนี้ อาการดังกล่าวอาจเกิดจากโรคหรือปัจจัยอื่นได้เช่นกัน จึงจำเป็นต้องอาศัยการซักประวัติ การตรวจร่างกาย และผลตรวจทางห้องปฏิบัติการประกอบการวินิจฉัย
ผู้อำนวยการโรงพยาบาลแม่สายกล่าวว่า ประชาชนควรตระหนักถึงความเสี่ยงแต่ไม่ควรตื่นตระหนก โดยติดตามข้อมูลจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ และหลีกเลี่ยงการลงไปสัมผัสน้ำในแม่น้ำสายโดยตรงในช่วงที่ยังมีความกังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำ
ส่วนน้ำประปาในระบบการประปาส่วนภูมิภาคนั้น โรงพยาบาลได้รับข้อมูลยืนยันจากหน่วยงานผู้ผลิตน้ำประปาว่ามีกระบวนการผลิตและควบคุมคุณภาพตามมาตรฐาน ประชาชนจึงสามารถใช้น้ำประปาที่ผ่านระบบควบคุมคุณภาพดังกล่าวได้ตามคำแนะนำของหน่วยงานผู้รับผิดชอบ
ทั้งนี้ การยืนยันคุณภาพน้ำประปาในระบบการประปาส่วนภูมิภาคไม่ได้หมายความรวมถึงน้ำจากแม่น้ำโดยตรงหรือระบบประปาชุมชนทุกแห่ง ซึ่งจำเป็นต้องมีผลตรวจคุณภาพน้ำของแต่ละระบบประกอบการประเมินความปลอดภัย
หากประชาชนมีข้อสงสัยเกี่ยวกับความเสี่ยงจากสารหนู หรือพบอาการผิดปกติ สามารถเข้ารับคำปรึกษาและตรวจประเมินได้ที่โรงพยาบาลแม่สาย หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลใกล้บ้าน

เกษตรกรบ้านสันมะนะยังจำใจใช้น้ำแม่น้ำสายปลูกผักบุ้งแก้ว
ขณะที่หน่วยงานสาธารณสุขเร่งเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพ สถานการณ์ในพื้นที่การเกษตรริมแม่น้ำสายยังคงสร้างความกังวลให้กับเกษตรกร โดยเฉพาะแปลงปลูกผักบุ้งแก้วในพื้นที่ทุ่งนาบ้านสันมะนะ ตำบลแม่สาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ซึ่งต้องอาศัยน้ำจากแม่น้ำสายในการเพาะปลูก
การปลูกผักบุ้งแก้วจำเป็นต้องใช้น้ำในปริมาณมากและต่อเนื่องตลอดช่วงการเจริญเติบโต โดยต้องมีน้ำหล่อเลี้ยงแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ ทำให้เกษตรกรหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำได้ยาก และยังไม่มีทางเลือกที่สามารถทดแทนแหล่งน้ำเดิมได้ทันที
นายวิโรจน์ อุดวงค์ อายุ 62 ปี เกษตรกรผู้ปลูกผักบุ้งแก้ว บ้านสันมะนะ กล่าวว่า ประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา ทำสวน และปลูกพืชผักเป็นรายได้หลัก แม้ทุกคนจะทราบถึงปัญหาสารปนเปื้อนและมีความกังวลต่อความปลอดภัย แต่ไม่สามารถหยุดทำการเกษตรได้ทันที เนื่องจากมีต้นทุนการผลิต ทั้งค่าเมล็ดพันธุ์ ค่าแรงงาน และค่าใช้จ่ายในการดูแลแปลงปลูก
สิ่งที่เกษตรกรกังวลไม่ได้มีเพียงเรื่องความปลอดภัยจากการสัมผัสน้ำ แต่ยังรวมถึงความไม่มั่นใจของผู้บริโภคและผู้ประกอบการรับซื้อผลผลิต หากตลาดปฏิเสธรับซื้อผักจากพื้นที่แม่สาย แม้จะยังไม่มีผลตรวจยืนยันว่าผลผลิตจากแปลงนั้นมีสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน เกษตรกรก็อาจต้องรับภาระความเสียหายทั้งหมด
“ตอนนี้คนซื้อก็กลัว คนปลูกก็กลัวเหมือนกัน เราไม่รู้ว่าผักที่ปลูกจะขายได้หรือไม่ แม้จะตั้งใจผลิตให้ดีและดูแลทุกอย่างตามปกติ แต่ถ้าคนไม่มั่นใจเรื่องความปลอดภัยก็ไม่มีใครกล้าซื้อ” นายวิโรจน์กล่าว
นายวิโรจน์สะท้อนว่า การเปลี่ยนอาชีพไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับเกษตรกรที่ทำการเกษตรมาตลอดชีวิต เพราะนอกจากต้องใช้เงินลงทุนแล้ว ยังเกี่ยวข้องกับที่ดิน ทักษะการทำงาน และรายได้ที่ใช้เลี้ยงดูครอบครัว จึงจำเป็นต้องทำการเพาะปลูกต่อไปท่ามกลางความไม่แน่นอน

เรียกร้องรัฐตรวจน้ำ–ดิน–พืชผัก เปิดเผยผลตรวจและจัดหาแหล่งน้ำสะอาด
นายวิโรจน์กล่าวว่า ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายเป็นเรื่องใหญ่เกินกว่าที่เกษตรกรหรือชุมชนจะสามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง จึงต้องการให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดำเนินการอย่างจริงจัง โดยเฉพาะการตรวจสอบคุณภาพน้ำเพื่อการเกษตร การตรวจสารปนเปื้อนในดินและพืชผักอย่างครอบคลุม รวมถึงการจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทนสำหรับพื้นที่เพาะปลูกที่มีความเสี่ยง
เกษตรกรต้องการให้ผลการตรวจสอบมีความน่าเชื่อถือ เป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถตรวจสอบได้ และเปิดเผยต่อสาธารณะอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทั้งผู้ผลิต ผู้บริโภค และผู้ประกอบการรับซื้อสามารถใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง
นอกจากนี้ ยังเรียกร้องให้รัฐบาลเตรียมมาตรการรองรับความเสียหาย หากตรวจพบว่าผลผลิตทางการเกษตรมีสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน หรือเกิดผลกระทบต่อการจำหน่ายสินค้า เนื่องจากเกษตรกรไม่ควรต้องแบกรับภาระทางเศรษฐกิจจากปัญหามลพิษที่ตนเองไม่ได้เป็นผู้ก่อ
ขณะเดียวกัน รัฐบาลจำเป็นต้องเร่งประสานความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษจากแหล่งกำเนิดข้ามพรมแดนควบคู่กับการดูแลประชาชนภายในประเทศ เพราะหากสถานการณ์ยืดเยื้อ อาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในสินค้าเกษตรจากอำเภอแม่สายและจังหวัดเชียงรายในระยะยาว
#เป็นข่าว #เชียงราย #แม่สาย #สารหนู #แม่น้ำสาย #แม่น้ำกก #แม่น้ำรวก #แม่น้ำโขง #สารพิษข้ามพรมแดน #กระทรวงสาธารณสุข #โรงพยาบาลแม่สาย #เกษตรกรแม่สาย #ความปลอดภัยอาหาร #สิ่งแวดล้อม