เดือด! บ้านฟาร์มสัมพันธกิจเลือก อสม.แทนตำแหน่งว่าง ชาวบ้านยืนยันใช้ “เลือกตั้งลับทั้งหมู่บ้าน” ท่ามกลางข้อเห็นต่างกับ อสม.ตำบล

วันที่ 9 สิงหาคม 2569 ที่ศาลาประชาคมบ้านฟาร์มสัมพันธกิจ หมู่ที่ 1 ต.ริมกก อ.เมือง จ.เชียงราย มีการประชุมชี้แจงและดำเนินการคัดเลือก อสม.แทนตำแหน่งที่ว่าง โดยมีตัวแทนสำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองเชียงราย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลริมกก กำนันตำบลริมกก รวมทั้งคณะกรรมการหมู่บ้านและประชาชนเข้าร่วม

ก่อนเข้าสู่กระบวนการลงคะแนน มีการชี้แจงถึงหลักเกณฑ์และที่มาของการคัดเลือก อสม. ขณะเดียวกันเกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างชาวบ้านกับตัวแทน อสม.ตำบลริมกก โดยเฉพาะประเด็นว่า ผู้ที่จะเข้ามาทำหน้าที่แทน อสม.ที่ว่าง ควรได้รับการคัดเลือกจากประชาชนทั้งหมู่บ้าน หรือเฉพาะครัวเรือนในเขตรับผิดชอบเดิม

สาธารณสุขชี้ “ทำได้ทั้งสองรูปแบบ” แต่ต้องเป็นไปตามระเบียบและตรวจสอบคุณสมบัติ

นายณรงค์ เครือคำ ผู้ช่วยสาธารณสุขอำเภอเมืองเชียงราย ชี้แจงว่า การคัดเลือก อสม. อ้างอิงระเบียบกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ.2554 ซึ่งมีหลักกว้าง ๆ เรื่องการมีส่วนร่วมของ อสม.และชุมชน โดยเน้นเรื่องจิตอาสาและการเป็นตัวแทนดูแลประชาชนในพื้นที่

นายณรงค์กล่าวว่า ในบางพื้นที่อาจคัดเลือกจากกลุ่ม อสม.ด้วยกันเอง โดยเฉพาะกรณีที่จำนวนผู้สมัครตรงกับจำนวนที่ต้องการ ขณะที่หากมีผู้สมัครมากกว่า ก็สามารถพิจารณาโดยกลุ่ม อสม. หรือให้ประชาชนในชุมชนมีส่วนร่วมได้ โดยขึ้นอยู่กับกระบวนการของแต่ละพื้นที่

“ทำได้ทั้งสองอย่าง ขึ้นอยู่กับพื้นที่” นายณรงค์กล่าว

ส่วนกรณีที่เกิดข้อโต้แย้ง นายณรงค์เห็นว่า หากกระบวนการดำเนินการอย่างโปร่งใส ก็ไม่น่าจะเกิดปัญหา และหากภายหลังมีผู้คัดค้านเรื่องคุณสมบัติ ก็สามารถตรวจสอบได้

สำหรับผู้ที่ได้รับเลือก นายณรงค์ระบุว่า ยังต้องผ่านกระบวนการอบรมและตรวจสอบคุณสมบัติก่อน หากผ่านเกณฑ์จึงจะมีการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการโดยหน่วยงานสาธารณสุข

นายณรงค์ยังมองว่า การมีส่วนร่วมของผู้นำชุมชนและประชาชนถือเป็นอีกกลไกหนึ่งในการคัดกรองบุคคลที่จะเข้ามาทำหน้าที่ อสม. แต่สิ่งสำคัญคือจะต้องตรวจสอบให้กระบวนการและคุณสมบัติเป็นไปตามหลักเกณฑ์

ผู้ใหญ่บ้านยันมติหมู่บ้าน ต้องเลือกแบบลับ เปิดโอกาสคนทั้งหมู่บ้าน

นายชญากร นำพาภิวัฒน์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1 บ้านฟาร์มสัมพันธกิจ กล่าวว่า หมู่บ้านเคยมีการเลือก อสม.แทนตำแหน่งว่างมาแล้วตั้งแต่ปี 2568 โดยที่ประชุมหมู่บ้านมีมติให้ใช้วิธีลงคะแนนลับ เนื่องจากต้องการแก้ปัญหาที่ชาวบ้านมองว่าเคยเกิดขึ้นจากการคัดเลือกในลักษณะเลือกเฉพาะพรรคพวกหรือคนใกล้ชิด

นายชญากรระบุว่า การลงคะแนนลับมีข้อดีคือช่วยลดความขัดแย้ง เพราะประชาชนไม่ต้องเปิดเผยว่าเลือกใคร และเปิดโอกาสให้ประชาชนทั้งหมู่บ้านมีส่วนร่วม

“ข้อดีข้อที่หนึ่งคือการลงคะแนนลับจะไม่มีการทะเลาะเบาะแว้งกัน เนื่องจากไม่เห็นว่าใครยกมือหรือไม่ยกมือ ข้อที่สองคือเลือกจากประชาชนทั้งหมู่บ้านเพื่อความโปร่งใส”

ผู้ใหญ่บ้านกล่าวต่อว่า ตั้งแต่ปี 2568 บ้านฟาร์มสัมพันธกิจดำเนินการเลือก อสม.ด้วยวิธีดังกล่าวมาแล้ว 3 ครั้ง และได้ผู้ทำหน้าที่ อสม.ใหม่ 3 คน แต่ในการเลือกครั้งนี้มีความเห็นต่างจากฝ่าย อสม.ตำบล ซึ่งเสนอให้เลือกจากประชาชนในกลุ่มประมาณ 20 หลังคาเรือน ซึ่งเป็นเขตรับผิดชอบของตำแหน่งที่ว่าง

นายชญากรเห็นว่า การเลือกจากประชาชนเพียงกลุ่มเล็กอาจทำให้เกิดข้อกังวลเรื่องความโปร่งใส จึงยืนยันแนวทางให้ประชาชนทั้งหมู่บ้านมีสิทธิเลือก

“ถ้าเลือกทั้งหมู่บ้าน ก็ได้คนที่ชาวบ้านต้องการจริง ๆ” นายชญากรกล่าว พร้อมยืนยันว่าการดำเนินการครั้งนี้เป็นไปตามมติของที่ประชุมหมู่บ้าน

ประธาน อสม.ตำบลยืนยันต้องเลือกคนในเขตรับผิดชอบ

ด้านนางชนิศิกานต์ ฝั้นคำ ประธาน อสม.ตำบลริมกก กล่าวว่า อสม.ในตำบลริมกกมีมติร่วมกันว่า หาก อสม.ลาออกหรือเสียชีวิตและมีตำแหน่งว่าง ควรคัดเลือกผู้มาทดแทนจากพื้นที่รับผิดชอบเดิม เพื่อให้สามารถดูแลประชาชนในเขตนั้นได้อย่างต่อเนื่อง

นางชนิศิกานต์ระบุว่า ตำแหน่งที่ว่างในหมู่ที่ 1 รับผิดชอบประชาชนประมาณ 21 หลังคาเรือน จึงมีแนวทางให้เปิดรับสมัครจากผู้ที่อยู่ในเขตดังกล่าว เพราะบุคคลในพื้นที่จะรู้จักสภาพปัญหาสุขภาพของประชาชน เช่น ผู้ป่วยโรคความดัน เบาหวาน ผู้มีโรคประจำตัว หรือผู้ป่วยติดเตียง

เธอยังกล่าวถึงกรณีการเลือก อสม.ของบ้านฟาร์มสัมพันธกิจในครั้งก่อนว่า ฝ่าย อสม.ตำบลเคยรับทราบแนวทางของหมู่บ้านและไม่ได้เข้าไปขัดขวาง โดยทำหน้าที่เป็นพยานและดำเนินกระบวนการรับรองตามขั้นตอนของ อสม.

อย่างไรก็ตาม สำหรับการเลือกครั้งล่าสุด นางชนิศิกานต์ระบุว่า ฝ่าย อสม.ตำบลต้องการให้กลับไปใช้แนวทางตามมติของตำบล เพราะ อสม.เป็นกลไกภายใต้กระทรวงสาธารณสุข และการคัดเลือกต้องผ่านกระบวนการรับรองในระดับอำเภอและจังหวัดต่อไป

“เราใช้มติของคนส่วนมาก เพราะเราอยู่ด้วยกันด้วยความอาสา ด้วยจิตอาสา ด้วยความสมัครสมานสามัคคี” นางชนิศิกานต์กล่าว

ทั้งนี้ นางชนิศิกานต์ยืนยันว่า อสม.ตำบลไม่ได้ต้องการเข้าไปขัดขวางการดำเนินการของหมู่บ้าน แต่เห็นว่าหากมีการปรึกษาหารือกับคณะกรรมการ อสม.และยึดแนวทางร่วมกันตั้งแต่ต้น อาจไม่เกิดความเห็นต่างดังกล่าว

ชาวบ้านหนุนเลือกทั้งหมู่บ้าน หวั่นเลือกเฉพาะกลุ่มไม่สะท้อนเสียงประชาชน

นายเจริญชัย สมใจ ชาวบ้านบ้านฟาร์มสัมพันธกิจ กล่าวว่า เห็นด้วยกับการเลือกตั้ง เพราะผู้ที่ได้รับเลือกจะมาจากคะแนนเสียงของประชาชนโดยตรง และผู้ได้รับเลือกไม่จำเป็นต้องระแวงว่าใครสนับสนุนหรือไม่สนับสนุนตนเอง

อย่างไรก็ตาม นายเจริญชัยมองว่าประเด็นสำคัญคือการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์

นายเจริญชัยยังเสนอว่า ทั้งผู้ใหญ่บ้านและประธาน อสม.ควรหารือกันและหาทางออกคนละครึ่งทาง ไม่ควรปล่อยให้ความขัดแย้งขยายไปสู่การสื่อสารหรือการโต้เถียงกันในกลุ่มไลน์ของหมู่บ้าน เพราะอาจส่งผลต่อภาพรวมของชุมชน

“ถ้าเลือก อสม. ผมเห็นด้วยเลย แต่คนที่เป็นประธานต้องไปจัดการว่า คนที่ได้มาใหม่แทนคนเดิม เขาดูแลบ้านหลังไหน ต้องบอกให้เขารู้ว่าเขาต้องรับผิดชอบอะไร”

นายเจริญชัยยังเห็นว่า การเลือกจากคนทั้งหมู่บ้านมีข้อดีมากกว่าการเลือกเฉพาะกลุ่ม เพราะเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีจิตอาสาแต่ไม่ได้อยู่ในเขตรับผิดชอบเดิมสามารถเข้ามาเสนอตัวทำงานได้

ชาวบ้านหญิงหนุนเลือกตั้ง ชี้อยากเห็น อสม.ลงพื้นที่ดูแลผู้ป่วยมากขึ้น

ขณะที่นางบัวผัด แสนมงคล ชาวบ้านบ้านฟาร์มสัมพันธกิจ กล่าวว่า เห็นด้วยกับการเลือก อสม.ด้วยวิธีที่เปิดโอกาสให้คนในหมู่บ้านสมัครและให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินจากคะแนนเสียง เพราะมองว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของประชาธิปไตย

นางบัวผัดกล่าวว่า ที่ผ่านมาเธอไม่ทราบด้วยซ้ำว่า อสม.คนใดรับผิดชอบพื้นที่ของตน และตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพการดูแลประชาชน โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียงในหมู่บ้าน

เธอยกตัวอย่างว่า สิ่งที่เคยได้รับจาก อสม.ในพื้นที่คือการนำทรายอะเบทมาให้เพียงเล็กน้อย พร้อมตั้งคำถามว่าการดูแลประชาชนควรมีมากกว่านั้นหรือไม่

“หมู่บ้านนี้มีผู้ป่วยติดเตียง มีคนแก่ ก็น่าจะไปเยี่ยมเยียน” นางบัวผัดกล่าว พร้อมแสดงความเห็นว่าอยากเห็น อสม.ที่เข้ามาทำงานมีความรับผิดชอบและลงพื้นที่ดูแลประชาชนมากขึ้น

ลงคะแนนเสร็จสิ้น ได้ผู้ชนะ เตรียมเข้าสู่ขั้นตอนรับรอง

หลังการชี้แจงและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างกว้างขวาง คณะกรรมการหมู่บ้านยังคงดำเนินการตามมติของที่ประชุมหมู่บ้าน โดยเปิดให้ผู้มีคุณสมบัติสมัคร และให้ประชาชนลงคะแนนแบบปิด ตั้งแต่เวลา 10.00–15.00 น. ภายใต้การดูแลของคณะกรรมการควบคุมการเลือกตั้งและชุด ชรบ.บ้านฟาร์มสัมพันธกิจ หมู่ที่ 1 คณะกรรมการประกอบด้วย นางจันทร์แรม พงษ์จิตภักดิ์ ประธานการเลือกตั้ง, นายนรเศรษฐ กันธิพรรณ์ รองประธานการเลือกตั้ง, นายมงคล มารินทร์, นางสาวกรฉัตร ตะพานแก้ว และนางจินตนา นำพาภิวัฒน์ ฝ่ายอำนวยการ, นายไตรรัตน์ ไชยสุวรรณ์ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง และ นายธีรวัฒน์ ตุ้ยดี ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง ซึ่งทำหน้าที่ผู้สังเกตการณ์ รวมทั้งมีประธาน อสม.ตำบลริมกก และรองประธาน อสม.ริมกกร่วมสังเกตการณ์

ท้ายที่สุด การลงคะแนนได้ดำเนินการจนเสร็จสิ้น และมีผู้ได้รับเลือกเป็น อสม.แทนตำแหน่งที่ว่าง เพื่อเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบคุณสมบัติ อบรม และรับรองตามขั้นตอนของหน่วยงานสาธารณสุขต่อไป

เหตุการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการเลือกตัวแทน อสม.แทนตำแหน่งที่ว่าง แต่สะท้อนถึง ความแตกต่างของแนวคิดเรื่องการมีส่วนร่วมของชุมชนกับระบบการบริหารงาน อสม. โดยฝ่ายหมู่บ้านต้องการให้ประชาชนทั้งหมู่บ้านเป็นผู้ตัดสิน ขณะที่ฝ่าย อสม.ตำบลให้ความสำคัญกับการคัดเลือกผู้รับผิดชอบจากเขตครัวเรือนเดิม

ขณะเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายยังจำเป็นต้องเดินหน้าตรวจสอบคุณสมบัติและกระบวนการรับรองผู้ได้รับเลือก เพื่อให้การแต่งตั้งเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข และให้ผู้ที่จะเข้ามาทำหน้าที่ อสม.สามารถทำงานดูแลสุขภาพประชาชนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

#เชียงราย #บ้านฟาร์มสัมพันธกิจ #ริมกก #เลือกตั้งอสม #อสม #อสมตำบลริมกก #สาธารณสุข #เลือกตั้ง #ประชาธิปไตยชุมชน #การมีส่วนร่วมของประชาชน #ข่าวเชียงราย #เป็นข่าว