ชาวแม่สายยื่น 9 ข้อถึงนายกฯ จี้แก้สารพิษข้ามแดน เกษตรกรหวั่นสะสมในดิน–ข้าว เสนอหยุดนำเข้าแร่เมียนมา เร่งหาแหล่งน้ำใหม่

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เวลา 13.00 น. ที่ว่าการอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ตัวแทนประชาชนจากชุมชนสายลมจอยและชุมชนถ้ำผาจม พร้อมกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ RMC 1–3 นำโดย นายประจักร์ เครือศรี ตัวแทนชุมชน และ นายทองคำ อินพรม ประธานกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ เข้ายื่นหนังสือถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ผ่าน นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขผลกระทบจากปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ซึ่งประชาชนเชื่อมโยงกับกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา

การยื่นหนังสือครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลของประชาชนต่อคุณภาพน้ำแม่น้ำสายที่ส่งผลกระทบต่อการผลิตน้ำประปา รวมถึงความไม่มั่นใจในการใช้น้ำเพื่อการเกษตรและความปลอดภัยของผลผลิต ขณะที่ชุมชนริมแม่น้ำสายยังเผชิญความเสี่ยงจากอุทกภัยซ้ำ

ยื่น 9 ข้อเรียกร้อง แก้ทั้งน้ำปนเปื้อน น้ำเกษตร และน้ำท่วม

ข้อเสนอที่ประชาชนยื่นต่อนายกรัฐมนตรีประกอบด้วย

1. ขอให้นายกรัฐมนตรีและคณะลงพื้นที่อำเภอแม่สาย เพื่อรับฟังปัญหาและผลกระทบจากประชาชนโดยตรง
2. เสนอให้ยุติการนำเข้าแร่ดีบุก พลวง ตะกั่ว และแมงกานีสจากเมียนมา เพื่อผลักดันให้รัฐบาลทั้งสองประเทศร่วมแก้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดน
3. จัดหารถผลิตน้ำสะอาดเคลื่อนที่ของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เพื่อช่วยเหลือประชาชนในอำเภอแม่สาย
4. เร่งรัดโครงการอ่างเก็บน้ำแม่คำ อำเภอแม่จัน เพื่อเป็นแหล่งน้ำดิบทางเลือกสำหรับผลิตน้ำประปา
5. เร่งจัดหาน้ำบาดาลสำหรับพื้นที่เกษตร 60,500 ไร่ ให้ทันฤดูเพาะปลูกข้าวนาปรังในเดือนธันวาคม
6. จัดตั้งศูนย์ตรวจโลหะหนักในดิน สัตว์น้ำ และผลผลิตทางการเกษตรในจังหวัดเชียงราย เพื่อลดระยะเวลารอผลตรวจและเฝ้าระวังสารปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร
7. ผลักดันการประชุมคณะทำงานร่วมไทย–เมียนมา เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำตามกรอบความร่วมมือที่เคยตกลงกัน พร้อมเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วม
8. จัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติที่ประกอบด้วยภาครัฐ นักวิชาการ และประชาชน เพื่อแก้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดนในลุ่มน้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน และกระบุรี
9. เร่งสร้างพนังกั้นน้ำถาวรริมแม่น้ำสาย เพื่อป้องกันน้ำท่วมชุมชน โดยให้ประชาชนสามารถอยู่อาศัยในพื้นที่เดิมได้

นายประจักร์ย้ำรัฐต้องฟังเสียงชาวบ้าน เสนอแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ

นายประจักร์ เครือศรี ตัวแทนชุมชนสายลมจอยและถ้ำผาจม กล่าวว่า การยื่นหนังสือครั้งนี้ต้องการส่งเสียงถึงนายกรัฐมนตรีให้รับทราบความเดือดร้อนของชาวแม่สาย โดยเฉพาะปัญหาคุณภาพน้ำที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ

นายประจักร์เสนอให้รัฐบาลจัดตั้งคณะทำงานที่มีทั้งหน่วยงานรัฐ นักวิชาการ และตัวแทนประชาชน ลงมารับฟังข้อเท็จจริงในพื้นที่ เนื่องจากการแก้ไขปัญหาจากส่วนกลางเพียงฝ่ายเดียวอาจไม่ตอบโจทย์ความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นจริง

พร้อมเสนอให้รัฐบาลพิจารณายุติการนำเข้าแร่บางชนิดจากเมียนมา เพื่อผลักดันให้เกิดความร่วมมือแก้ไขปัญหาจากกิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำ รวมถึงจัดหารถผลิตน้ำดื่มเคลื่อนที่และแหล่งน้ำทางเลือกให้ประชาชน

นอกจากนี้ ยังเรียกร้องให้เร่งสร้างพนังกั้นน้ำถาวรริมแม่น้ำสาย เนื่องจากพนังกั้นน้ำชั่วคราวที่ติดตั้งหลังเหตุอุทกภัยแม้จะช่วยลดความเสี่ยงน้ำท่วมได้ แต่กระสอบบิ๊กแบ็กมีข้อจำกัดด้านอายุการใช้งานและต้องซ่อมแซมอย่างต่อเนื่อง

นายทองคำเผยเกษตรกรยังต้องเสี่ยงใช้น้ำ หวั่นสารพิษสะสมในดินกระทบลูกหลาน

ด้าน นายทองคำ อินพรม ประธานกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ RMC 1–3 อำเภอแม่สาย เปิดเผยว่า ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายสร้างความกังวลให้เกษตรกรอย่างมาก แม้ข้อมูลการตรวจข้าว น้ำ และดินที่ตนรับทราบในปัจจุบันยังไม่ได้บ่งชี้ว่าพื้นที่เกษตรได้รับผลกระทบรุนแรงทั้งหมด แต่สิ่งที่ชาวบ้านกังวลคือการสะสมของสารปนเปื้อนในดินและตะกอน ซึ่งอาจส่งผลต่อพื้นที่เพาะปลูกและสุขภาพของคนรุ่นต่อไป

“ตอนนี้ยังไม่กระทบหนักถึงขนาดนั้น แต่เราหวั่นว่าครั้งหน้าหรือวันข้างหน้าอาจจะเกิดผลกระทบกับลูกหลาน เพราะสารพิษพวกนี้มันสะสมอยู่ในดิน ในตะกอน เราปลูกพืชกันทุกปี ก็อาจเกิดอันตรายในอนาคตได้” นายทองคำกล่าว

นายทองคำระบุด้วยว่า ชาวบ้านบางส่วนเคยมีอาการผื่นคันหลังสัมผัสน้ำ แต่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันสาเหตุทางการแพทย์ ขณะที่ประชาชนเริ่มหลีกเลี่ยงการลงไปในลำน้ำ เพราะไม่มั่นใจในความปลอดภัย ส่วนปลาที่เคยพบในลำน้ำและลำเหมืองมีจำนวนลดลงตามข้อสังเกตของชาวบ้าน ทำให้หลายคนเลิกหาปลาในบริเวณดังกล่าว

สำหรับภาคการเกษตร นายทองคำยอมรับว่า เกษตรกรจำนวนหนึ่งยังจำเป็นต้องใช้น้ำจากระบบชลประทานที่เชื่อมโยงกับแม่น้ำสาย แม้จะมีความกังวลเรื่องสารปนเปื้อน เนื่องจากยังไม่มีแหล่งน้ำทางเลือกที่เพียงพอต่อการเพาะปลูก

“ตอนนี้เกษตรกรต้องเสี่ยงในการใช้น้ำ เพราะไม่มีแหล่งน้ำอื่นมาทดแทน สิ่งที่อยากได้ที่สุดคือแหล่งน้ำใหม่ของอำเภอแม่สาย ทั้งน้ำกิน น้ำใช้ และน้ำเพื่อการเกษตร” นายทองคำกล่าว

เสนอเร่งอ่างเก็บน้ำแม่คำ–หนุนปั๊มน้ำโซลาร์เซลล์ ลดต้นทุนเกษตรกร

นายทองคำกล่าวอีกว่า ความต้องการเร่งด่วนของเกษตรกรคือการให้รัฐบาลผลักดันโครงการอ่างเก็บน้ำแม่คำให้เกิดขึ้นโดยเร็ว เพื่อเป็นแหล่งน้ำทางเลือก ลดการพึ่งพาแม่น้ำสายที่กำลังมีปัญหาคุณภาพน้ำ

ขณะเดียวกัน แม้บางพื้นที่จะมีบ่อบาดาลอยู่แล้ว แต่การสูบน้ำมาใช้ในการเกษตรมีต้นทุนด้านพลังงานสูง จึงเสนอให้รัฐบาลสนับสนุนระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ หรือปั๊มน้ำโซลาร์เซลล์แก่เกษตรกร เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มโอกาสเข้าถึงแหล่งน้ำสำรอง

นายอำเภอแม่สายรับหนังสือ ยืนยันส่งต่อจังหวัดและรัฐบาล

ด้านนายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย ซึ่งออกมารับหนังสือจากตัวแทนประชาชน กล่าวว่า จะส่งข้อเรียกร้องให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายพิจารณาและรายงานต่อกระทรวงมหาดไทยและรัฐบาลตามลำดับ

นายอำเภอแม่สายยืนยันว่า หน่วยงานภาครัฐทั้งระดับอำเภอ จังหวัด และส่วนกลางติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง แต่การแก้ไขปัญหาต้นน้ำมีความซับซ้อน เนื่องจากแม่น้ำสายเป็นแม่น้ำระหว่างประเทศ การดำเนินมาตรการบางอย่างจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากฝ่ายเมียนมา

สำหรับการป้องกันน้ำท่วมริมแม่น้ำสาย นายอำเภอระบุว่า โครงการพนังกั้นน้ำถาวรยังอยู่ในกระบวนการศึกษาออกแบบและทบทวนการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยงบประมาณระยะแรกประมาณ 39 ล้านบาทยังไม่ได้รับการจัดสรรตามที่เสนอไว้

เผยแผนฉุกเฉิน หากประปาหยุดผลิตเกิน 24 ชั่วโมง เตรียมรถน้ำ 8 คัน

นายวรายุทธกล่าวถึงสถานการณ์น้ำประปาแม่สายว่า เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายนที่ผ่านมา แม่น้ำสายมีความขุ่นเพิ่มสูงและตรวจพบสารหนูเกินค่ามาตรฐาน จนการประปาต้องหยุดผลิตน้ำชั่วคราว ก่อนกลับมาผลิตและทยอยจ่ายน้ำได้เมื่อคุณภาพน้ำดิบปรับตัวดีขึ้น

สำหรับแผนรับมือหากเกิดเหตุซ้ำ อำเภอแม่สายได้ประสานการประปาส่วนภูมิภาคและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เตรียมแหล่งน้ำสำรองจากสถานีผลิตน้ำเกาะช้าง ห้วยไคร้ แม่จัน และแหล่งน้ำบาดาลบางแห่ง

เบื้องต้นมีการเตรียมรถบรรทุกน้ำในระดับอำเภอประมาณ 8 คัน เพื่อสนับสนุนการแจกจ่ายน้ำ หากระบบประปาหยุดผลิตเป็นเวลานานจนส่งผลกระทบต่อประชาชน

หากสถานการณ์เกินขีดความสามารถของอำเภอ จะขอรับการสนับสนุนจากจังหวัด หน่วยงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย มณฑลทหารบกที่ 37 และเครือข่ายมูลนิธิต่าง ๆ รวมถึงรถผลิตน้ำดื่มเคลื่อนที่

นายอำเภอขอให้ประชาชนติดตามประกาศจากการประปาและหน่วยงานในพื้นที่ พร้อมเตรียมน้ำสำรองตามความเหมาะสม โดยย้ำว่าการตัดสินใจหยุดผลิตน้ำต้องพิจารณาทั้งระดับความขุ่นและผลตรวจสารปนเปื้อน ไม่ใช่ความขุ่นเพียงอย่างเดียว

รัฐบาลเตรียมส่งคณะส่วนกลางลงแม่สาย รับฟังปัญหาชาวบ้าน

นายอำเภอแม่สายเปิดเผยเพิ่มเติมว่า รัฐบาลเตรียมมอบหมายคณะผู้บริหารระดับสูงจากกระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย การประปาส่วนภูมิภาค และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่อำเภอแม่สายในวันจันทร์ที่ 16 พฤศจิกายน 2569

กำหนดการเบื้องต้นจะตรวจสอบสถานีผลิตน้ำเกาะช้างและระบบประปาแม่สาย ก่อนร่วมรับฟังข้อมูลปัญหาจากหน่วยงานและภาคประชาชนที่หอประชุมอำเภอแม่สาย โดยเชิญตัวแทนชุมชนและกลุ่มผู้ใช้น้ำเข้าร่วมสะท้อนปัญหาโดยตรง

ขณะเดียวกัน นายอำเภอระบุว่า ได้รับแจ้งแผนการหารือระดับรัฐบาลไทย–เมียนมาในวันที่ 12 พฤศจิกายน ซึ่งอาจมีการหยิบยกปัญหามลพิษข้ามพรมแดนขึ้นหารือด้วย โดยรายละเอียดและผลการเจรจาต้องรอการยืนยันจากหน่วยงานส่วนกลาง

#เชียงราย #แม่สาย #สายลมจอย #ถ้ำผาจม #แม่น้ำสาย #แม่น้ำกก #สารหนู #สารโลหะหนัก #เหมืองแร่เมียนมา #มลพิษข้ามพรมแดน #น้ำประปาแม่สาย #เกษตรกรแม่สาย #RMC #อ่างเก็บน้ำแม่คำ #น้ำบาดาล #โซลาร์เซลล์ #พนังกั้นน้ำแม่สาย #ข่าวเชียงราย #เป็นข่าว #คุณก็เป็นข่าวได้