เป็นข่าว
คุณ..ก็เป็นข่าวได้
สิ่งแวดล้อม

“ยศชนัน” ลงเชียงราย ดันนวัตกรรมไบโอชาร์แก้ฝุ่น PM2.5 เปลี่ยนเศษวัสดุเกษตรเป็นรายได้ ลดเผาอย่างยั่งยืน

โดย ผู้ดูแลระบบ 15 พ.ย. 2026 16:28 63 ครั้ง
“ยศชนัน” ลงเชียงราย ดันนวัตกรรมไบโอชาร์แก้ฝุ่น PM2.5 เปลี่ยนเศษวัสดุเกษตรเป็นรายได้ ลดเผาอย่างยั่งยืน

“ยศชนัน” ลงพื้นที่เชียงราย นำเทคโนโลยีและนวัตกรรมไบโอชาร์ แก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 พร้อมส่งเสริมความร่วมมือกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แก้ปัญหาอย่างยั่งยืน ณ องค์การบริหารส่วนตำบลผางาม ต.ผางาม อ.เวียงชัย จ.เชียงราย

วันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานในงาน “มหกรรมนวัตกรรมไบโอชาร์และเกษตรกรสู้ควัน เทคโนโลยีบำรุงดิน ลดการเผา และลดฝุ่น PM2.5 ด้วยวิจัยและนวัตกรรม” พร้อมด้วย นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. ดร.ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำรองนายกรัฐมนตรี นายศึกษิษฏ์ ศรีจอมขวัญ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ นายนรศักดิ์ สุขสมบูรณ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ผู้บริหารหน่วยงานท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิจัย และกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ในพื้นที่ เข้าร่วม ณ องค์การบริหารส่วนตำบลผางาม ต.ผางาม อ.เวียงชัย จ.เชียงราย

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือมีความเชื่อมโยงกับหลายปัจจัย ทั้งการเผาในพื้นที่เกษตร การจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ไฟป่า และมลพิษจากกิจกรรมต่าง ๆ การแก้ไขปัญหาจำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้ เทคโนโลยี วิจัยและนวัตกรรมเข้ามาเป็นเครื่องมือ โดยกระทรวง อว. มุ่งขับเคลื่อนนโยบายที่เน้นการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ ผ่านการพัฒนาทางเลือกใหม่ด้านเทคโนโลยี เครื่องมือ และองค์ความรู้ เพื่อส่งเสริมการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้กับเกษตรกร พร้อมผลักดันงานวิจัยและนวัตกรรมไปสู่การใช้ประโยชน์ในพื้นที่จริง อาทิ เทคโนโลยีการผลิตไบโอชาร์ เทคโนโลยีที่ช่วยการปรับปรุงคุณภาพดิน ซึ่งนอกจากจะช่วยลดปัญหาการเผาแล้ว ยังสามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้อีกทางหนึ่ง ทั้งนี้ การดำเนินงานจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานภาคีเครือข่ายและประชาชนในการร่วมพัฒนาเทคโนโลยีและกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ ตลอดจนต่อยอดและถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการในท้องถิ่น ควบคู่กับการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้ข้อมูลและตัวชี้วัดที่สามารถสะท้อนผลสำเร็จได้อย่างชัดเจน ทั้งปริมาณการเผาที่ลดลง พื้นที่เกษตรที่นำเทคโนโลยีไปใช้ จำนวนเกษตรกรที่ได้รับประโยชน์ ตลอดจนคุณภาพอากาศและคุณภาพชีวิตของประชาชน

นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รมช.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมแนวทางเกษตรกรรมลดการเผา ควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับรายได้ของเกษตรกร โดยความร่วมมือกับ อว. ในครั้งนี้ จะเป็นกลไกสำคัญในการนำองค์ความรู้จากงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีการผลิตไบโอชาร์มาเป็นทางเลือกในการบริหารจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุด รวมถึงการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์และบริการที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้ รวมถึงการนำเทคโนโลยีช่วยปรับปรุงคุณภาพดิน ซึ่งจะช่วยลดการเผาในภาคเกษตร เพิ่มมูลค่าจากวัสดุเหลือใช้ และสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้ อว. ในฐานะหน่วยงานบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรม ได้ให้การสนับสนุนงานวิจัยที่ช่วยแก้ไขปัญหาการเผาในภาคการเกษตรและฝุ่น PM2.5 โดยนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาปรับใช้แก้ไขปัญหาให้เข้ากับบริบทของแต่ละพื้นที่ ซึ่งมีการดำเนินงานสำคัญ 5 กลุ่ม ดังนี้ 
1.นวัตกรรมเตาไบโอชาร์พลังงานชุมชน ”BioCycle Kiln” แปรรูปวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เป็นไบโอชาร์และผลิตภัณฑ์ที่นำไปใช้ประโยชน์ต่อได้ ควบคู่กับการถ่ายทอดความรู้และพัฒนาเครือข่าย “ชุมชนเกษตรกรสู้ควัน” 
2.การเพิ่มมูลค่าชีวมวลเหลือใช้ด้วยนวัตกรรมไบโอชาร์ ได้พัฒนา “ซีเมนต์ตรึงคาร์บอน” และ “สารปรับปรุงดินจากไบโอชาร์” เพื่อเพิ่มทางเลือกในการบำรุงดินและจัดการธาตุอาหารสำหรับพืช และยังมี “NAN AROMA-BREATH” ผลิตภัณฑ์ไบโอชาร์ฟอกอากาศ
3.“เคลียร์ตอ” นวัตกรรมจัดการฟางข้าวแบบไม่เผา ทางเลือกในการจัดการตอซังและฟางข้าวหลังการเก็บเกี่ยว ด้วยจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซัง “เคลียร์ตอ” และปุ๋ยชีวภาพ “PLANT VAC” 
4.“ข้าวคลีนแอร์” ข้าวเกษตรฟื้นฟูไร้การเผา เพื่ออากาศสะอาดและตลาดมูลค่าสูง เป็นการเชื่อมโยงการผลิตข้าวโดยไม่เผาฟางและตอซังเข้ากับการฟื้นฟูคุณภาพดิน การตรวจสอบย้อนกลับ และการพัฒนาช่องทางตลาด
5.การพัฒนาไบโอชาร์เป็นวัสดุปรับปรุงดินคุณภาพสูงตามบริบทพื้นที่ และยกระดับเกษตรกรสู่การเป็นผู้ประกอบการไบโอชาร์ 
กิจกรรมในครั้งนี้ถือเป็นโอกาสในการเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่าง อว. และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการเสนอแนวทางยกระดับภาคการเกษตรเพื่อลดการเผาและฝุ่น PM2.5 ตลอดจนการลงนาม MOU ระหว่าง วช. และภาคีเครือข่าย เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากฟางข้าว การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการเชื่อมโยงตลาดสำหรับภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน

นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ปัจจุบันจังหวัดเชียงรายส่งเสริมการทำเกษตรกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดการเผา และนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ในการจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยเฉพาะเทคโนโลยีการผลิตไบโอชาร์และเทคโนโลยีบำรุงดินที่จะช่วยเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ให้เป็นทรัพยากรที่มีมูลค่า ลดการเผา พร้อมทั้งสร้างรายได้ให้เกษตรกรและชุมชน ความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในครั้งนี้จะไม่เพียงช่วยช่วยลดปัญหาฝุ่น PM2.5 แต่ยังเป็นการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและชุมชนในระยะยาว

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีพิธีลงนามหนังสือแสดงเจตจำนงความร่วมมือ (LOI) จำนวน 8 ฉบับ ระหว่าง วช. กับสถาบันการศึกษา ภาคเอกชน และเครือข่ายชุมชน เพื่อส่งเสริมตลาดฟางข้าวอินทรีย์ การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากฟางข้าว การผลิตข้าวไร้การเผาและเชื่อมโยงตลาดข้าวคลีนแอร์ ตลอดจนการพัฒนานวัตกรรมและยกระดับเกษตรกรสู่ตลาดมูลค่าสูงอย่างยั่งยืน พร้อมด้วย พิธีมอบเกียรติบัตรแก่นักวิจัยที่ร่วมจัดแสดงผลงาน และมอบสัญลักษณ์ “ชุมชนเกษตรกรสู้ควัน” และ “นวัตกรรมเตาไบโอชาร์พลังงานชุมชน BioCycle Kiln” แก่เครือข่ายและชุมชนในจังหวัดเชียงรายและภาคเหนือ จำนวน 19 แห่ง รวมถึงส่งมอบ “ผลิตภัณฑ์เคลียร์ตอ” นวัตกรรมย่อยตอซังแบบไม่เผา, “ต้นกล้าผักออแกนิค” และ “ไบโอชาร์จ: ไบโอชาร์หมักตรึงธาตุอาหารเพื่อการปลดปล่อยปุ๋ยแบบช้า” ให้แก่หน่วยชุมชนรวมทั้งสิ้น 14 แห่ง  โดย ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ และนางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

จากนั้น ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ นำคณะ รมว.อว. เยี่ยมชมนิทรรศการผลงานวิจัยและนวัตกรรมมหกรรมไบโอชาร์และเทคโนโลยีบำรุงดิน ลดเผาและลดฝุ่น PM2.5 ด้วยวิจัยและนวัตกรรม อาทิ “เคี้ยวเขียว“ นวัตกรรมห่วงโซ่อุปทานสีเขียว เพื่อความยั่งยืน โดย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, “เทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์คู่ควบอุณหภูมิสูงผลิตถ่านขาวจากเศษวัสดุไผ่” โดย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน, “จุลินทรีย์ย่อยเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรลดเผา” โดย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และ “เครื่องกลั่นน้ำมันหอมสมุนไพร” โดย วิทยาลัยเทคนิคฉะเชิงเทรา

แชร์บทความนี้

ความคิดเห็น